Categorie: Geen categorie

Stefan van Nielen – Volop in het leven… Met de MH17 op weg naar zijn favoriete vakantiebestemming… Opeens is alles anders…

---

Geloofsgetuigen, programma van Radio Maria – 3 november 2014: “Interview met Mgr. Léonard over de Synode voor het Gezin”

---

Een verhelderend interview over de Synode, in het programma “Geloofsgetuigen” van 3 november ll., op Radio Maria. Met dank overgenomen. – Maranatha Gemeenschap

---

Ik ben heel blij dat we in het programma: geloofsgetuigen, vandaag onze aartsbisschop Mgr. Léonard, aan de lijn hebben, om te spreken over de bijzondere synode, die er is geweest in Rome, rond het gezin. Op voorhand Monseigneur hebben wij u al eens mogen spreken over de verwachtingen, over wat de synode zou gaan en u heeft ons toen beloofd, dat wij u mochten terugbellen als u thuis was… en ja, dat is nu zo. Hoe was het in Rome op de synode?

>> Het was eerst en vooral een heel broederlijke sfeer. Het is altijd zo sympathiek om confraters te ontmoeten, die van alle continenten komen. Iedereen met zijn eigen ervaring. En dat was heel positief op dat vlak. Er zijn ook altijd leken bij de synode aanwezig, maar deze keer was het nog belangrijker dan gewoonlijk, omdat het ging over het gezin, over het huwelijk en dus waren er toch een goed aantal echtparen aanwezig, die hun getuigenis hebben kunnen afleggen. En het was misschien een van de mooiste momenten van de synode toen wij de stem van echtparen, van koppels hoorden.

Die echtparen, waren dat allemaal mensen die kwamen getuigen hoe mooi en hoe goed het huwelijk is, of waren er daar ook echtparen die kwamen zeggen dat het soms wel heel moeilijk was, of dat er problemen waren?

>> Ja, het was heel realistisch. Dus, het ging allemaal om mensen die diep gelovig zijn en die proberen de weg van Jezus en de leer van de Kerk diep te beleven, maar dat betekent niet dat het gebeurt zonder moeilijkheden, bekoringen.
>> Dus dit bijvoorbeeld: Het getuigenis van koppels die trouw aan elkaar willen blijven, maar soms met een periode waar ze voor een stuk, voorlopig, van elkaar zijn gescheiden. Maar dan dankzij de genade Gods en met de hulp van broeders en zusters in het geloof hebben zij dan de weg gevonden om terug bij elkaar, met elkaar te zijn. Zo is het leven. Soms is er een storm in het leven van een koppel en dan een verzoening. Prachtig.
>> Ook mensen die bijvoorbeeld getuigden over hun trouw aan de leer van ‘Humanae Vitae’, om een verantwoord ouderschap te hebben, maar zonder anticonceptie te gebruiken. Maar soms was het te moeilijk. Soms hebben ze toch de pil gebruikt en dat was geen goede oplossing. Ze ondervonden dat het niet de goede oplossing was en dan hebben ze opnieuw de kracht gehad om trouw te zijn aan de leer van Humanae Vitae. Het was dus een heel mooi getuigenis van trouw aan de leer van de Kerk, van inspanning om dat diep te beleven. Maar zij zweven niet boven het alledaagse leven hé… Het was moeilijk op bepaalde momenten, soms zijn ze een beetje uit het rechte pad gegleden, maar hebben toch opnieuw met de genade Gods de goede weg kunnen volgen. Ja, het was voorbeeldig en het was een bemoediging voor zovele andere mensen, die dezelfde vreugde en ook dezelfde problemen meemaken. En zo was er een reeks getuigenissen van leken. Ik vond dat die getuigenissen soms meer stimulerend waren voor ons allemaal, voor ons bisschoppen, dan lange theologische beschouwingen, omdat het ging om het concrete leven van mensen. Maar voor de rest was het ook interessant om al die confraters te horen spreken, dus we hebben de stemmen en de toespraken gehoord van ongeveer tweehonderdveertig mensen: een beetje minder dan tweehonderd bisschoppen, dan de vertegenwoordigers van andere christelijke kerken: van orthodoxen, van anglicanen en protestanten. En dan van een paar experten, een paar deskundigen en dan die echtparen. Dus in totaal waren dat ongeveer tweehonderdveertig toespraken, elk gedurende vier minuten, niet meer. Vanaf 3’30” klonk er zeer delicaat, zeer bescheiden een klokje om te zeggen: er blijven nog dertig seconden en dan weer 15” later rinkelt het opnieuw om te zeggen: het is tijd om nu te besluiten. En als iemand meer dan 4 minuten sprak, werd na een 20-tal seconden de klank geleidelijk aan, respectvol uitgedoofd.

Dus men weet op voorhand hoe lang men moet spreken dan natuurlijk, want als men langer had gesproken, dan moest de synode wel méér dan een week geduurd hebben.
Monseigneur, u hebt net verteld van die getuigenissen. Ja, is dat nu abnormaal dat wij die mooie getuigenissen hier dan toch niet dadelijk in onze media hebben kunnen oppikken? Ik had de indruk dat het daar heel veel ging over de homo’s en hoe ze moeten worden gewaardeerd en van die dingen…

>> Ja, maar dat is niet de juiste weergave van wat er leefde in de synode. Kijk, wij hebben dus paragraaf per paragraaf, het instrumentum laboris samen besproken. We hoorden eerst een verslag vóór die toespraken, een verslag door de algemene verslaggever van de synode: Kardinaal Erdö, de aartsbisschop van Boedapest en nadien, dus na dat eerste verslag, maar een verslag dat gebaseerd was op het instrumentum laboris, het werktuig voor de synode en dus na dat eerste verslag hoorden wij die tweehonderdveertig toespraken van bisschoppen, van andere christenen en van de deskundigen en van leken, van echtparen. En het was heel evenwichtig. Dus wij hebben toespraken gehoord over alle aspecten van het gezin, van de familie, van de schoonheid en ook de uitdagingen van de liefde tussen man en vrouw. De band tussen de wederzijdse liefde van man en vrouw en het openstaan voor het leven, voor de gave van het leven. En het was heel evenwichtig. En na al die toespraken was er een tussentijds verslag: een nieuw verslag, maar aangepast na het horen van al die toespraken. En dat gebeurde dus één week na het begin van de synode, op maandag 12 oktober.

Maar daar was heel wat rond te doen rond dat eerste tussentijds verslag, hier in onze kranten toch.

>> Ja, dat tussentijds verslag is voor ons een probleem geweest. Waarom? Omdat veel onder ons Kardinaal Erdö goed kennen. Hij is in het verleden al een paar keer zo verslaggever geweest bij allerlei vergaderingen, vooral in Europa. Dus veel bisschoppen kenden hem persoonlijk. En hij heeft als tussenverslag een tekst voorgelezen, die zeker niet strookte met zijn persoonlijke overtuiging en die ook de mening benadrukte van een paar bisschoppen, maar zeker niet de meerderheid, maar van een kleine groep bisschoppen, op bepaalde punten. Dat was misschien té geaccentueerd, té benadrukt in een bepaalde richting en dat heeft wat commotie veroorzaakt. Wij vroegen ons af: ‘Hoe kan hij zo’n tekst voorgelezen hebben en met een nadruk die niet strookte met er was gezegd, zeker niet met de meerderheid van de toespraken die we hoorden. En omdat het bijvoorbeeld bepaalde punten raakte die zeer gevoelig zijn in de westerse landen: de hertrouwde echtgescheidenen en de toegang tot de sacramenten van verzoening en de eucharistie; het probleem van de verschillende levenstoestanden: het samenwonen van gedoopte christenen zonder huwelijk, dus de hertrouwde echtgescheidenen; het samenwonen van mannen samen of van vrouwen samen. Het raakte gevoelige punten in de westerse landen.

Maar wij kregen de indruk dat alles ging veranderen op een keer.

>> Ja, het veroorzaakte een enorme commotie. Ook bij westerse bisschoppen, maar vooral bij bisschoppen uit het Midden-Oosten, uit Azië, uit Afrika en uit Latijns Amerika, die de indruk hadden dat plots dat doleren van de Kerk, de discipline van de Kerk zou geweigerd worden en dus voelde ze zich in zekere zin gedesavoueerd, afgekeurd door dat verslag en ze kregen telefoontjes van hun pastoraal in hun landen van: “Wat gebeurt er? Hebben wij tevergeefs gewerkt? Waren we op een slecht pad? Moeten wij nu alles wijzigen?” …, omdat ze ook een veeleisende pastoraal hebben in al die landen: trouw aan de leer van de Kerk, trouw aan de discipline van de Kerk met een warm hart voor de mensen, maar altijd in de lijn, in het verlengde van de leer van de Kerk. Ja, dus het was een moeilijk moment. En ja, dus een onmiddellijke reactie in de pers een beetje overal in de wereld: titels zoals: de leer van de Kerk is nu aan het veranderen, het zal helemaal anders worden in de toekomst… Dus ja, moeilijk om dat te controleren.

Ja, heeft daarna dan de synode een beetje een andere wending of zo gekregen, om dat ergens te corrigeren?

>> Ja, het heeft spijtig genoeg een andere richting gegeven aan de synode. In plaats van alle belangrijke thematieken te verdiepen hebben wij ons moeten focussen op bepaalde thematieken, die belangrijk zijn, maar die niet overal hetzelfde belang hebben dan bij ons.

Kunt u daar voorbeelden van geven van welke thematieken dat dan opeens aan bod moesten komen die hier misschien belangrijk zijn, maar ik denk, misschien in Afrika minder belangrijk?

>> Ja, wel kijk. Wat is er gebeurd? Nogal veel bisschoppen zijn Kardinaal Erdö gaan vinden om hem te vragen: “Maar wat gebeurt er?” En eindelijk heeft hij toch laten weten dat die tekst voor een stuk toch een beetje gemanipuleerd was, dat het hem werd opgelegd met toch dubieuze argumenten, vind ik. En eindelijk heeft hij de journalisten omtrent die controversiële paragrafen verwezen naar een andere bisschop die verantwoordelijk was voor het opstellen van die paragraaf. En dan hadden wij onmiddellijk nadien de werkgroepen. Dus na een eerste week met alle bisschoppen samen urenlang, urenlang toespraken te beluisteren, werkten wij dan in werkgroepen. Tien werkgroepen per taal. Drie in het Italiaans, drie in het Engels, twee in het Spaans, twee in het Frans.

En daar waren op voorhand onderwerpen doorgegeven voor die werkgroepen waarover dat het ging?

>> Nee, neen. We moesten in alle werkgroepen de hele thematiek verwerken. Elke groep was één van taal, maar zo verschillend van afkomst. Bijvoorbeeld: in de Engelse groepen zijn er mensen zijn niet enkel mensen uit Amerika of uit Engeland, maar ook uit veel landen in Azië en Afrika. In mijn Franstalige groep nummer 2 waren we met twintig van zoveel verschillende landen. Er waren maar twee Fransen: een echtpaar; ikzelf een Belg; er was een Canadees uit Québec, Kardinaal Marx uit Duitsland; Kardinaal Schönborn uit Oostenrijk, Patriarch Sako uit Irak, bisschoppen uit Midden-Oosten, uit Vietnam… mensen die allemaal Frans spraken en die in een Franstalige groep wilden werken, maar van zoveel verschillende nationaliteiten.

Monseigneur, en vindt u daar dan een eenheid in zo’n groep van uit zo verschillende delen uit de wereld? Want wij kregen hier soms de indruk toch dat er een grote verdeeldheid was onder de bisschoppen als men zag: die van het Westen of Amerika en zo tegenover anderen, ja dat er precies zo in twee richtingen werd gewerkt.

>> Ja, het was zeer genuanceerd toch, zeer genuanceerd. In onze groep bijvoorbeeld stonden we niet allemaal op dezelfde golflengte, maar dat betekent niet dat het strikt per continenten verdeeld was. Nee, nee. We hadden graag in die werkgroepen alle thematieken willen uitdiepen. Bijvoorbeeld: de thematiek van de voorbereiding op het huwelijk. De problematiek van de dienst na verkoop: over hoe vergezellen wij de echtparen ná het huwelijk… een beetje zoals wij dat doen in Scherpenheuvel op ons feest van de gezinnen. Het vergezellen van de echtparen ná het huwelijk en heel het leven lang. De band tussen liefde en de gave van het leven. Maar wegens die mediastorm hebben wij ons werk vooral op die gevoelige vraagstukken moeten focussen. En in elke werkgroep moesten wij samen amendementen opstellen op de teksten van het tussenverslag. En ik was relator, ik was verslaggever voor mijn groep. Dat was zeer interessant, het was veel werk, ook veel werk ’s nachts om klaar te zijn. Want overdag kwamen wij samen en we lazen de tekst van het verslag, van het tussenverslag, dus ieder bisschop zei: ‘ja, dat moet gewijzigd worden, dat moet versterkt worden, dat moet meer benadrukt worden en dit veel minder…’ en ik moest dat allemaal noteren en dan ’s avonds tot laat in de nacht dat opstellen en dat dan voorstellen bij de volgende bijeenkomst ’s anderendaags. Dat was boeiend werk. En op het einde van ons gemeenschappelijk werk, dus na vier dagen ongeveer, hebben wij dan al onze amendementen doorgegeven aan het secretariaat van de synode. Dus de tien groepen. En ik heb dan namens mijn eigen werkgroep een relaas, een verslag moeten voorlezen, dat was de donderdag denk ik. Het was heel interessant de reacties te horen van al die werkgroepen. En er werd een groep ingesteld door de paus, om al die amendementen te lezen, te klasseren en die dan in de mate van het mogelijke in te lassen in een nieuwe versie van het verslag. De paus heeft een paar nieuwe leden benoemd om dat werk te doen, om rekening te houden met al de reacties die er waren geweest en we kregen dan vrijdag of zaterdag denk ik, een nieuwe tekst. Een veel beter verslag dan het tussenverslag. Veel beter. Met meer citaties van het Leerambt over de moeilijke punten…

Ja, want die ontbraken ook wel een beetje in die eerste versie, hadden we de indruk.

>> Ja, dus lange citaten van Johannes Paulus II, van Benedictus XVI, om toch een beter evenwicht te hebben in het verslag.
>> En dan werd die tekst tot in het verslag, paragraaf per paragraaf, gestemd. Niet globaal, niet in het geheel, maar paragraaf per paragraaf. En we moesten een meerderheid bereiken van twee derden. Waarom twee derden? Als een synode een tekst voorstelt aan de paus, dan heeft het toch meer dan ‘de helft plus één stem’ nodig, maar een consensus, een algemeen toestemming van een grote meerderheid van de bisschoppen. Alle paragrafen hebben die meerderheid kunnen bereiken, behalve drie, op moeilijke punten. Ondanks de wijzigingen werden toch drie paragrafen niet goedgekeurd en de paus heeft beslist de hele tekst, ook die paragrafen, publiek te maken, bekend te maken, maar met het aantal stemmen die ze kregen.

Monseigneur, over welke paragrafen ging het dan?

>> Een eerste paragraaf was een paragraaf over de mogelijkheid dat bepaalde hertrouwde echtgescheidenen, na een weg van bekering, dus in bepaalde omstandigheden die door de bisschop moeten afgewogen worden, dat zij toch toegang zouden hebben tot de sacramenten van verzoening en van de communie. Ja, het werd niet goedgekeurd door de meerderheid van de bisschoppen. Waarom? Omdat het moeilijk is om bepaalde voorwaarden te concretiseren en na te gaan. Een paar bisschoppen hebben gereageerd door te zeggen: “Ja, jullie in het Westen hebben een wetgeving omtrent abortus, omtrent euthanasie, altijd met bepaalde voorwaarden om de wet toe te mogen passen, maar die voorwaarden die blijven niet, op den duur worden ze niet meer gerespecteerd.” En ze zeiden: “Hetzelfde zal gebeuren met die bepaalde voorwaarden om opnieuw te mogen communiceren of het sacrament van de verzoening te krijgen. Die voorwaarden zullen wegvallen en het resultaat zal zijn dat echtscheiding en hertrouwen uiteindelijk geen probleem meer zal zijn.” Ze willen wel een warm hart hebben voor de mensen die dat beleven of beleefd hebben, maar nooit door de onverbrekelijkheid van het huwelijk te minimaliseren, te onderschatten. Dus ze wilden dat niet en ook, vermits die problematiek vooral in de Westerse landen te vinden is, is er de vrees dat de reactie in de hele wereld zal zijn: “Ja, die christenen uit het Westen, die al in het algemeen in comfort leven, de christenen van de rijkste landen op de wereld, die moeten nu op de koop toe een huwelijk hebben met faciliteiten, met de mogelijkheid om te scheiden en een soort van hertrouwen…” Ja dat zal niet goed overkomen bij zoveel mensen in andere landen.
>> Ik vind dat het een normale reactie is. Die problematiek slaat op iets wezenlijks, namelijk: de onverbrekelijkheid van het verbond in het huwelijk. Het kan moeilijk geregionaliseerd worden. Het betreft het wezen zelf van het huwelijk, zoals Jezus het ons voorgesteld heeft. Men kan moeilijk een andere discipline hebben in het Westen, in het Oosten, in de noordelijke landen en die van het Zuiden. Moeilijk om zoiets te regionaliseren per continent of per land.
Dat is ook wel te begrijpen. Het huwelijk is eigenlijk ook wel de cel van onze maatschappij, van het leven. We kunnen toch maar moeilijk zeggen: hier is het zus en daar is het zo.
>> Ze waren allemaal akkoord. Allemaal akkoord om te zeggen: “De Kerk moet dicht bij die mensen staan, die het falen van hun huwelijk hebben meegemaakt. We moeten hen vervoegen, hen helpen. Er is altijd een weg mogelijk van heiliging en van bekering en van liefde. Het is altijd mogelijk.

>> En in verband daarmee was er een tweede paragraaf, een paragraaf die ikzelf zeer sterk had gesteund, namelijk: dat mensen die hertrouwd zijn na een echtscheiding, zij een geestelijke communie kunnen beleven. De Heer is nooit de gevangene voor Zijn eigen sacramenten. Als een klein kindje nog niet mag communiceren, maar wél al veel liefde heeft voor Jezus in de eucharistie. Betekent dan dat de Heer bij de communie tot hem zegt: ‘Ja, dat is niet voor jou.’ Neen. Hij zal de communie, de hostie niet krijgen, maar zij komen, die kleinen, met gekruiste armen op hun borst en we zegenen hen. En de Heer geeft Zich aan hen op een andere manier. Niet op een sacramentele manier, maar God, de Heer, is groter en breder dan zijn sacramenten. En hetzelfde… ik ben zo ontroerd wanneer ik volwassen mensen zie, die tijdens de communie naar mij komen met gekruiste armen. Dus ze zeggen mij zonder woorden: “Ik zal de hostie niet nemen, ik zal niet sacramenteel communiceren, maar u zal me zegenen.” En ik zegen die mensen. En ik ben zo overtuigd dat velen van die mensen misschien een diepere eenheid met Jezus beleven, dan mensen die misschien helemaal in orde zijn, maar die soms – ik heb soms die indruk – die soms zo automatisch communiceren zonder veel aandacht.

Die mensen geven ergens wel aan, denk ik, dat ze goed beseffen, Wie in de eucharistie daar aanwezig is. Wij zitten hier soms maar te spreken over: iedereen moet kunnen communiceren en het is toch wel raar dat mensen dat dan niet zouden mogen. Mensen die dat vaak zeggen zijn mensen die dat misschien vergeten zijn dat Jezus werkelijk aanwezig is.

>> Daarom ben ik een aanhanger van de geestelijke communie voor de mensen die voor verschillende redenen niet kunnen of mogen communiceren. Dat is ook een weg. En vele bisschoppen hebben ook gezegd: “Ja, mocht de Kerk nu zeggen: ‘het stelt geen probleem, iedereen is welkom voor de communie, in eender welke levenstoestand ook.’, betekent dat niet,” zeiden die personen, “dat al die mensen op de volgende zondag allemaal in de Kerk zullen staan om de Mis bij te wonen en om te communie te gaan.” Neen, het betreft maar een heel kleine minderheid van mensen.
>> Ook is het probleem vooral een probleem van discriminatie, omdat mensen door die discipline van de Kerk, het gevoel hebben dat ze in een onjuiste levenstoestand verkeren en dat willen ze niet. Ze willen gelijk hebben, ze willen geen ongelijk krijgen.

Eventjes een persoonlijke vraag van mij. Als wij zouden zeggen iedereen, om het even welke situatie ook, kan gerust naar de communie gaan, zou dat bijna betekenen dat er geen zonden meer zouden zijn, of dat Jezus eigenlijk… ja, of begrijp ik dat nu verkeerd.

>> Ik probeer zelf, zoals veel andere bisschoppen overal op de aardbol, probeer ik die mensen te vervoegen en hen te helpen om een geestelijke communie en een heel vruchtbare geestelijke communie te beleven. En als ik dagen organiseer van bezinning voor mensen in die situaties, voorzie ik altijd een boeteviering. Maar als het gaat om mensen die nú nog niet de sacramentele vrijspraak, de absolutie kunnen krijgen, zal ik hen nooit zeggen: “ja, dat is niet voor u.” Nee, ik kniel als het mogelijk is met die broeder of zuster van mij in het geloof en in hun naam en ook in mijn naam bid ik een gebed tot de Heer om ons beiden, we zijn beiden zondaars, om ons toe te vertrouwen aan Gods Barmhartigheid, die opnieuw breder is dan het sacrament van de verzoening. Maar iedereen, in eender welke levenstoestand kan zich altijd verlaten op God, die barmhartig is en die ons kan vervoegen in alle situaties, maar op een gepaste manier. Niet noodzakelijk langs het sacrament van de verzoening of langs het sacrament van de communie. En daarom was ik een beetje teleurgesteld dat de tweede paragraaf over de geestelijke communie niet kon goedgekeurd worden.
>> Waarom? Niet omdat de bisschoppen tegen die vorm van geestelijke communie waren, maar omdat ze niet blij waren met de tekst die zei: ‘Ja, die praktijk moet nog een beetje theologisch verdiept worden. Is het wel mogelijk dat er een geestelijke communie is zonder een sacramentele communie?’ Daarom, wegens die ambiguïteit, die dubbelzinnigheid, werd die paragraaf niet goedgekeurd, maar ik hoop dat we in de toekomst toch een bemoediging krijgen om in die richting te gaan, met veel liefde en respect voor die mensen.
>> En een derde paragraaf ging over een citaat van een tekst van de congregatie geloofsleer over het feit dat de homoseksuele echtparen, koppels, niet mogen vergeleken worden met het huwelijk. Dat er geen analogie, geen vergelijking te maken is tussen dat samenwonen van twee mannen of twee vrouwen met het huwelijk. En het werd niet goedgekeurd. Niet omdat het niet juist was, maar omdat vele bisschoppen die problematiek wilden houden buiten een synode over het gezin. Het is een ander probleem, het is een pastoraal probleem dat belangrijk is: de manier waarop wij de homoseksuele mensen respecteren als personen, hen vervoegen, naar hen luisteren, hen helpen, omdat zij ook tot een werk van heiliging, van bekering, van liefde voor de Heer geroepen worden, maar ze hadden liever die tekst buiten de thematiek van de synode willenhouden.

Monseigneur, en dan lazen wij in sommige kranten, dat de paus wel ontgoocheld was over die bijzondere synode, omdat de onderwerpen die hij graag had – zo kwam het toch over – dat iedereen zou communiceren, dat er een openheid was naar de echtgescheidenen… Ja, dat stond hier in onze Vlaamse kranten, ja, dat had het niet gehaald, dus was er een grote ontgoocheling, maar we mogen hoop hebben, want dat zal dan in de volgende synode, volgende jaar, misschien er dan wel allemaal door komen.

>> Ja, ik denk dat dat een valse indruk is. Hij heeft bijna alle vergaderingen bijgewoond, behalve op woensdag in de voormiddag, wegens de audiëntie. Hij was aanwezig, maar hij heeft nooit het woord genomen en geen reactie na de toespraken van de bisschoppen. Soms als een bisschop sprak was er een applaus om hem te bemoedigen, maar geen reactie van hem, wat zeer juist was.
>> Maar op het einde, op de laatste dag heeft hij dan het woord genomen op een heel eenvoudige, sympathieke manier. Hij heeft, als ik me zo mag uitdrukken, slechte en goede punten aan iedereen gegeven. Hij zei: “Er waren heel mooie momenten in de synode. We hebben bisschoppen gehoord die goede herders waren voor hun volk. We hebben mooie getuigenissen kunnen horen, maar er waren ook momenten van strijd, van spanning en van bekoringen.” En dan heeft hij een paar bekoringen aangehaald. En iedereen kon zich daarin terugvinden. Hij zei: “De bekoring van degene die zeer streng zijn en die zich willen houden aan de wet, zonder een warm hart te hebben voor de mensen. En de bekoring van anderen die denken dat ze progressieven zijn, maar die alles willen goedkeuren, die alles goed verklaren en die alles zegenen en dat is ook een bekoring. De bekoring van degenen die van het kruis willen neerdalen, die het kruis willen verlaten om door de wereld goedgekeurd te worden, om de mensen te behagen. Zo willen ze het kruis vermijden, dat is een grote bekoring. En de bekoring van degene die zich vastklampen aan de inhoud van het geloof zonder als goede herders dicht bij de zwakke mensen te staan.

Het was zeer in het midden. Iedereen werd aangesproken dan.

>> Voilà. Hij heeft geen conclusie gegeven . Hij heeft maar een paar vragen gesteld. Ik weet niet wat zijn eigen mening is over de moeilijke punten. Hij heeft daar niets over gezegd. Hij heeft iedereen attent gemaakt, aandachtig gemaakt voor extreme houdingen, om te maken dat we op ons hoede zijn ervoor.

Monseigneur, want u zegt: ja we weten misschien niet dadelijk wat de paus denkt, anderzijds is er wel Kardinaal Kasper, hij zegt altijd dat de paus en hij er zo over denken. Is dat dan ook zo? Wij krijgen soms de indruk dat Kardinaal Kasper in naam van de paus spreekt.

>> Het is waar dat de paus bij het consistorie in februari van dit jaar hem heeft uitgenodigd om het woord te nemen. Hij zei dat hij een boek van hem had gelezen en dat het voor hem een inspirerend boek was, maar ondertussen heeft de paus ook vele reacties gehoord over dat boek. Er zijn andere boeken verschenen van andere kardinalen, die een ander ego gaven van al die problematiek… dus ik zou niet durven zeggen dat het standpunt van Kardinaal Kasper samenvalt met het standpunt van de paus. De paus weet heel goed dat die problematiek heel gevoelig is en betrokken is bij het weren van de leer van de Kerk omtrent het huwelijk.

Monseigneur, en dan gaat er nog een vervolg komen volgend jaar, gaat dat dan allemaal weer op dezelfde manier verlopen? Nu was het een bijzondere synode, dan wordt dat een gewone synode, ja wat is het verschil dan?

>> Het verschil is dat bij die buitengewone synode alleen maar als bisschoppen, de voorzitters van de bisschoppenconferenties aanwezig waren, bij de gewone synode volgend jaar zal het zoals gewoonlijk in alle synoden gebeurt, dat een aantal vertegenwoordigers voor elke bisdommenconferentie naar gelang het aantal bisschoppen in die bisschoppenconferentie. De Belgische conferentie heeft maar recht op één vertegenwoordiger, maar grote bisschoppenconferenties met driehonderd bisschoppen, zoals in Brazilië of in Noord-Amerika, die hebben recht op drie of vier vertegenwoordigers, naargelang het aantal leden.
Ten tweede zal die tweede synode, die gewone synode van volgend jaar, een andere thematiek hebben. Nog altijd het gezin, maar vooral de rol van de gezinnen in de nieuwe evangelisatie, de rol van de gezinnen om te getuigen naar de wereld toe. Dus de missionaire inzet van de gezinnen. En om dat voor te bereiden, dus een meer missionaire thematiek – nu het gezin ad extra, en niet alleen ad intra, dus niet alleen naar binnen, maar naar buiten – zullen wij een ander, een nieuw instrumentum laboris hebben. De basis zal het eindverslag zijn van de vorige synode van dit jaar. Dan zal dat verslag dat nu nog alleen maar in het Italiaans bestaat en nog niet vertaald is – maar dat zal binnenkort gebeuren – in andere talen teruggezonden worden aan de bisschoppenconferenties om dat te bewerken, dus reacties erop. En dan zal op basis daarvan: het intern verslag van de reacties van de bisschoppenconferenties, op basis daarvan zal een commissie een nieuw instrumentum laborum opstellen; niet alleen rekening houdend met de vragen en de vruchten en de uitslagen van de vorige synode, maar ook rekening houdend met de nieuwe thematiek: de rol van de gezinnen naar buiten toe.

Dat loopt die synode ook weer over 14 dagen dan, of duurt die korter of langer volgend jaar?

>> Het zal langer zijn, het zal drie weken zijn.

Ja, ik kan mij inbeelden als er dan nog meer mensen daar aanwezig zijn, dat het misschien af en toe nog een beetje moeilijker werken is. Misschien nog een heel ander onderwerp eventjes. U bent hier ook in de krant gekomen en er werd toch gemeld dat u het op zeker moment hebt opgenomen voor het Afrikaanse continent. Waarom hebt u dat gedaan? Hoe kwam dat, Monseigneur?

>> Ja, er zijn dus een paar Afrikaanse bisschoppen die tot ons hebben gesproken, de volgende woorden: “Steun ons a.u.b.! Er zijn ngo’s verbonden met de UNO, die op ons een druk uitoefenen: wij zullen jullie landen en jullie projecten financieel steunen, maar op voorwaarde dat jullie landen bepaalde wetten inlassen in jullie wetgeving om abortus mogelijk te maken en zelfs te promoten als mogelijkheid, om anticonceptie te verspreiden, sterilisatie van vrouwen en ook om het homohuwelijk wettelijk te maken.”

Dus dat was geen onvoorwaardelijke hulp dat die ngo’s dan aanbieden. Ze bieden hulp aan onder voorwaarde van.

>> Ja, het is wel zo. Ze maken hun hulp financieel afhankelijk van bepaalde wijzigingen in de wetgeving van die landen. En ze reageren daarop. Ik hoor nog de stem van een bisschop die zei: “Wat zeggen wij dan aan die ngo’s? Wij zeggen hen: ‘Houd maar uw geld, maar wij zullen onze waarden bewaren.’” En tot ons zegden die bisschoppen: “Steun ons. Steun ons in die strijd. Spreek daarover om dat aan de kaak te stellen, het feit dat wij zo onder druk staan tegen onze cultuur en onze waarden in.” Ja, het was een getuigenis die vele westerse bisschoppen diep in het hart heeft geraakt. En daarom heb ik onmiddellijk gereageerd. Ik heb al de kritiek gehoord van bepaalde politici, omdat ik die weerklank had gegeven.

Ja, u hebt positief geantwoord op de vraag van die Afrikaanse bisschoppen, wat eigenlijk toch wel mooi is, want ja, alleen maar hulp krijgen als je alleen maar wetgeving aanpast, dat is eigenlijk een vergiftigd cadeau dat men dan geeft.

>> Ik vond dat een dramatische kreet van die bisschoppen: “A.u.b., jullie bisschoppen uit het Westen, uit Noord-Amerika, uit Europa, steun ons in die strijd om trouw te zijn aan onze waarden.” En ik vind dat we dat moeten doen.
>> Het was ook heel ontroerend de getuigenissen van de bisschoppen uit het Midden-Oosten. Voor hen was de prioriteit omtrent het gezin, het feit dat zovele gezinnen gescheurd worden door een gedwongen emigratie. Ze moeten hun land verlaten, soms met niets, of ook wegens de armoede uit elkaar: de man en de vrouw moeten in andere steden of in andere landen gaan werken… Dus voor hen was dat het grote probleem: de gedwongen emigratie en de armoede, het geweld, de oorlog die de gezinnen uiteen doen barsten. En ook in andere landen, ook in Afrika en in Latijns-Amerika, de armoede, die zo een negatieve rol speelt voor de gezinnen.

Monseigneur, wij zijn nu bijna aan het einde van ons gesprek gekomen, want ons programma loopt ten einde en is ons interview helaas al bijna gedaan. We zouden nog gerust heel lang kunnen verder spreken. Hebt u nog iets heel positief te melden of zo, voor de aanmoediging voor de mensen die het nu moeilijk hebben. Want het is in het gezinsleven toch niet altijd zo’n rozengeur en maneschijn.

>> Ja, de algemene toon van de synode was zeer positief omtrent de schoonheid van de liefde tussen man en vrouw, de schoonheid van het huwelijk, van het leven geven. Dat was de algemene toon. Maar spijtig genoeg na die crisis hebben wij ons moeten focussen, veel teveel, veel teveel focussen op beperkte thematieken, maar wezenlijk was de toon zeer positief. En het getuigenis van bisschoppen, van dichtbij betrokken bij de gezinspastoraal en de getuigenis van de echtparen die daar aanwezig waren, dat was buitengewoon positief. Het is de conclusie die wij allemaal hebben getrokken van die dagen, dat wij bisschoppen ons nog veel meer moeten inzetten in de gezinspastoraal, omdat het gezin toch de kern is van de samenleving en omdat ieder gezin een Ecclesia Domestica is, de Kerk is thuis. De Kerk thuis, dat is het gezin, een klein Kerkje, maar zo wezenlijk, zo broodnodig voor de goede gezondheid van de samenleving en van de Kerk in het algemeen.

Van harte dank Monseigneur voor dit interview. En misschien kunnen wij als kort besluit nemen dat het daar helemaal geen mislukking was, zoals we soms gelezen hebben, maar dat het gezin echt de moeite waard is en dat we soms een beetje lijden hebben maar kijk, dat er toch ook heel veel positieve dingen werden gezegd. Dank u wel.
>> Graag gedaan. Dank u.

---

Koormuziek door en voor jong en oud op 26 oktober 2014.
In H. Hart van Jezus parochiekerk Nieuwenhagerheide.
Olv Sybill Cremers en Jo Loupen.

---

Rome, 25 oktober 2014. Op dinsdag 21 oktober las de privé secretaris van Paus Benedictus XVI een toespraak die geschreven was door de (gepensioneerde) Paus, aan de Pauselijke Urbaniana Universiteit in Rome. Daarin benadrukt Paus Benedictus dat de missie van de Kerk het prediken van de Waarheid van Christus is, al is de tendens vandaag, in het belang van realisme en vrede, om aan de Waarheid te verzaken. Dit, zei Benedictus, “is nochtans dodelijk voor het geloof”.

Volgens Francis Rocca van ‘the Catholic News Service’, herhaalde Benedictus dat, ondanks de Christelijke roeping om de Waarheid van Christus te prediken, “velen binnen en buiten de kerk zichzelf vragen of dat we niet zouden veranderen”. “Zou het niet gepaster zijn om andere religies te ontmoeten in dialoog, en elkaar te dienen in het belang van de wereldvrede?”

Benedictus zei echter: “In feite denken velen vandaag dat religies elkaar zouden moeten respecteren, en in hun dialoog een algemene strijdmacht worden voor de vrede“. “Volgens deze manier van denken, wordt het gewoonlijk vanzelfsprekend gevonden dat verschillende religies varianten zijn van dezelfde realiteit”.

“Het wordt aangenomen dat de authentieke Waarheid over God in de laatste analyse onbereikbaar is, en dat men het best het onzegbare kan representeren met een variëteit van symbolen”, ging hij verder. “Dit verzaken aan de Waarheid lijkt realistisch en nuttig voor vrede onder de religies in de wereld. Het is desalniettemin dodelijk voor het geloof. In feite verliest het geloof haar bindend karakter en haar zwaarwichtigheid, alles wordt gereduceerd tot uitwisselbare symbolen, in staat om enkel gedistantieerd te refereren naar het ontoegankelijke mysterie van het Goddelijke.”

Bron: www.lifesitenews.com

Website met allerlei filmpjes van de Katholieke School: ‘Mary, Mother of the Redeemer School’

Hieronder een filmpje van de klas 2014

“Als je de mis dient, dan ben je meer in contact met de mis en dan zit je daar niet zomaar wat voor je uit te kijken.” Arthur is vijftien en al sinds zijn negende misdienaar. Het zijn uitzonderingen vandaag de dag, de jongeren die ervoor kiezen om misdienaar te worden en — in deze woelige tijden — misdienaar te blijven. Zes jaar geleden waren er nog tienduizend misdienaars, vandaag nog amper drieduizend. Koppen volgt drie van hen.

Ook Steff en Stephanie, allebei zeventien, zijn al sinds hun negende misdienaar. Voor Steff is geloven een belangrijke houvast in zijn leven: “Geloven betekent voor mij de Bijbel in je eigen leven omzetten. De Bijbel is een handleiding voor het leven en je moet proberen te zien hoe je daarmee omgaat.” Allebei hebben ze een speciale band met de kerk als gebouw. Stephanie: “Als ik in een kerk kom, dan word ik rustig. Dat is het enige moment van de week dat ik echt kalm ben.”

Steff, Stephanie en Arthur trokken begin augustus, samen met driehonderd andere Vlaamse misdienaars, naar Rome voor de wereldjongerendagen voor misdienaars. Van over de hele wereld stroomden misdienaars samen op het Sint-Pietersplein in Rome om de paus te ontmoeten. Met meer dan vijftigduizend waren ze. Stephanie: “Ik voel me nu nog meer gesterkt als misdienaar, omdat je weet dat je in de wereld toch niet met weinig bent. Echt een machtig gevoel.”

Reportage: Gitte Van Hoyweghen en Katrien Van der Slycken
Bron: VRT

Pro-life petitie aangeboden aan Tweede Kamerleden

​Op 7 oktober hebben wij samen met de mensen van Stirezo (www.stirezo.nl) een petitie aangeboden aan de Tweede Kamer voor de bescherming van het ongeboren leven. De katholieke pro-life beweging is bezig om met hernieuwde kracht campagne te voeren voor de bescherming van het leven en tegen een doodscultuur, wij beschouwen dit als een essentieel onderdeel van uw en onze missie.

​Als vertegenwoordigers van de Tweede Kamer waren aanwezig Mona Keijzer van het CDA, Kees van der Staaij van de SGP en Carla Dik van de ChristenUnie. De petitie werd voorgelezen en aangeboden door monseigneur De Jong van het Bisdom Roermond. Met name Kees van der Staaij voerde een vurig pleidooi voor het terugdringen van abortus en zegde ons zijn steun toe. Tijdens de manifestatie zijn al direct plannen gemaakt om samen te gaan werken met allerlei katholieke groepen om zo het pro-life werk te versterken. De volgende actie zal de Mars voor het Leven zijn in Den Haag, op 6 december,  het Hoogfeest van de H. Nicolaas. Schrijft u het alvast in uw agenda?

Red Zwarte Piet

De eerste campagne van Civitas Christiana is van start gegaan en roept veel reactie op. We voeren actie om Zwarte Piet te redden en dit traditionele christelijke feest te behouden zoals het is. Want Zwarte Piet ligt onder vuur. Ieder jaar wordt opnieuw geprobeerd om de traditie van Zwarte Piet als de bereidwillige helper van de H. Nicolaas kapot te maken. Een kleine groep zeurpieten is van plan Piet stap voor stap te veranderen. Uiteindelijk zal dit neerkomen op het verdwijnen van Zwarte Piet zoals u en ik hem uit onze kindertijd kennen. Gunt u deze rijke christelijke traditie aan uw kinderen en aan toekomstige generaties? Teken dan de petitie op www.zwartepiet2014.nl.

Schepping, evolutie en de crisis van het geloof

Op 14 en 15 november spreken heer Greg Clovis en Hugh Owen op de bijeenkomst van Civitas Christiana over het onderwerp schepping, evolutie en de crisis van het geloof. De heer Clovis is een softwareontwikkelaar en is de voorzitter van Family Life International in Engeland. Hij heeft vele lezingen gegeven over het wetenschappelijke bewijs voor de schepping. Hij zal de stelling verdedigen dat de evolutionaire hypothese onverenigbaar is met fundamentele wettenschappelijke wetten en het beschikbare wetenschappelijke bewijs. Uiteraard met gelegenheid voor vragen en kritiek.

De heer Owen is bekeerling en zoon van Sir David Owen, voormalig secretaris generaal van de  Internationale Planned Parenthood Federation. De heer Owen is de leider van het Kolbe Center voor bestudering van de schepping.

Daarnaast zal diaken Francisco Prior Claro een lezing houden over de vergeten geheimen van Fatima. Hij is als diaken gewijd in het bisdom Coimbra Portugal en is 29 jaar oud. Hij heeft een opleiding als seminarist genoten aan het bisschoppelijk seminarie van Leira en het Grootseminarie van Coimbra. Meldt u aan via info@civitaschristiana.nl.  Meer informatie over het programma in de bijlage.

Steun ons

Het beginnend werk van Civitas Christiana is mogelijk gemaakt door uw steun. Civitas Christiana is daarmee eigenlijk úw stichting, door de stichting te steunen komt u zelf op voor onze christelijke waarden. Dit kan echter alleen doorgaan en groeien door blijvende steun van donateurs. Help ons daarom en maak uw onontbeerlijke gift over op: NL38 ABNA 0426 8919 29 t.n.v. Stichting Civitas Christiana. Graag vermelden: Steun Civitas Christiana. Uw hulp is hard nodig!

Met vriendelijke groet,

Hugo Bos​

Namens Stichting Civitas Christiana

Kardinaal Wim Eijk, de hoogste Nederlandse rk-geestelijke, is bereid om een andere toon aan te slaan over homoseksualiteit, echtscheiding en ongehuwd samenwonen. Maar die toon mag niet afwijken van de kerkleer.

Tijdens een persconferentie in Rome liet Eijk vrijdag weten dat hij zich rekent tot de ‘meerderheid’ die anders met zulke thema’s wil omgaan. Tegelijk waarschuwde hij voor ‘overspannen verwachtingen’ van paus Franciscus. Die zou niet uit zijn op grote veranderingen.

Van aanpassing van de leer is volgens Eijk absoluut geen sprake. Wel is de manier waarop de kerk die leer verkondigt voor verbetering vatbaar. “Een uitgebreide voorbereiding op het kerkelijk huwelijk, maar ook een permanente begeleiding vanuit de parochies na de trouwdatum, zouden we ook in Nederland moeten invoeren”, meent hij. “Veel huwelijken kunnen daarmee gered worden.”

De kardinaal neemt momenteel deel aan de synode over huwelijk en gezin, een buitengewone internationale bisschoppenvergadering. Het tussentijdse rapport over de synode constateerde maandag onder meer dat homoseksuelen ‘verlangen naar een kerk die hen verwelkomt’.

“Zijn onze gemeenschappen daartoe in staat?”, vatte het rapport de vragen van de bisschoppen samen. “Kunnen ze hun seksuele oriëntatie accepteren en op waarde schatten, zonder de katholieke leer geweld aan te doen?” De bisschoppen erkenden bovendien dat homo’s ‘mensen zijn met gaven en talenten die ze kunnen inzetten voor de christelijke gemeenschap’.

Progressieve katholieken en Vaticaankenners spraken direct van een mildere toon en mogelijk een nieuwe koers. Conservatieve geestelijken moeten daar niets van hebben. Zij wijzen nu op wat er niet gaat veranderen: de kerk blijft homoseksualiteit en echtscheiding afkeuren en homo’s en gescheidenen leven nog steeds ‘in zonde’.

Volgens Eijk hebben de meeste bisschoppen gewaarschuwd ‘dat we erg voorzichtig moeten zijn op dit punt’. “We moeten een pastorale zorg vinden die in staat is die mensen op een op het evangelie gebaseerd levenspad te brengen”, meent hij. Dat ‘levenspad’ komt ‘in hun geval’ neer op seksuele onthouding.

Een aantal conservatieve bisschoppen was zo ontevreden over de milde taal in het rapport dat ze zich keerden tegen de opsteller, een Hongaarse collega. De invloedrijke Amerikaanse kardinaal Raymond Burke sprak van ‘manipulatie van informatie’: in het rapport zou maar één visie aan bod komen, ten koste van de visies van andersdenkenden. Erg zorgwekkend, stelde Burke in een Italiaanse krant. “Veel bisschoppen willen geen opener koers, maar dat weet nu bijna niemand.”

Opmerkelijk was ook de felle reactie van kardinaal Gerhard Müller van de Congregatie voor de Geloofsleer, het hoogste theologische instituut in de kerk. Hij noemde het rapport volgens een Italiaanse krant ‘onwaardig, schandelijk en compleet onjuist’. Het Vaticaan haastte zich dinsdag te zeggen dat hij die uitspraken niet had gedaan en dat het rapport een werkdocument was, niet een uiteindelijke versie.

Donderdag kwam het zelfs met een nieuwe Engelse vertaling. Daarin staat niet langer dat homoseksuelen verlangen naar een kerk die hen ‘verwelkomt’, maar gaat het over een kerk die ‘voor homoseksuelen zorgt’ of ‘voorziet’ en hen ‘een plaats geeft in onze gemeenschappen’. Ook een passage over homorelaties is aangepast. Die spreekt niet meer over ‘waardevolle steun in het leven van de partners’, maar over ‘waardevolle steun in het leven van deze mensen’.

>>> Trouw.nl/Eijk-wil-dat-kerk-andere-toon-aanslaat-maar-niet-te-anders

2014-10-13, Rome (Zenit.Org), Mgr. Tony Anatrella, Synode over het Gezin: Staat in de Kerk een revolutie voor de deur?

Gestaafde uiteenzettingen en rijke uitwisselingen onder de synodevaders maar een zeer controversieel tussentijds werkdocument dat de persdienst van de Heilige Stoel na de eerste werkweek op 13 oktober publiceerde en dat zal moeten herwerkt worden. Mgr. Tony Anatrella, psychoanalyticus en specialist in sociale psychiatrie, adviseur bij de Pauselijke Raad voor het Gezin en bij de Pauselijke Raad voor het Gezondheidswezen, en tevens als expert aanwezig bij de Synode voor het Gezin, beantwoordt vragen van Zenit.

Wat is uw indruk na deze eerste week van intense werkzaamheden?
Mgr. Anatrella – Vooreerst heeft de meerderheid van de bisschoppen zeer vrij gesproken en met een goede kennis van de gezinssituaties vandaag. Zij zijn niet alleen op de hoogte van de verschillende kwesties, maar staan ook in contact met mannen en vrouwen en kinderen die met veel interesse en voordeel nauw bij hun gezinsleven betrokken zijn, terwijl anderen ernstige moeilijkheden ondervinden. Al wat onze tijdgenoten bezighoudt, wordt door de bisschoppen ter sprake gebracht. Zij denken en drukken zich uit als echte herders die voor elkaar open staan en voor elkaar aandacht hebben. Niemand mag op zijn weg achtergelaten worden, zelfs niet wanneer zijn levenswijze ver staat van wat de Kerk in naam van Christus aanbeveelt. Open staan en aandacht hebben, betekent echter niet alle soorten van gedrag en praktijken aanvaarden, erkennen en goedkeuren, vooral wanneer zij afdwalen van de zin die huwelijk en gezin eigen zijn. Het past niet barmhartigheid en waarheid van elkaar los te koppelen.

Volgens bepaalde geruchten, lijken de tegenstellingen op de synode scherp te zijn?
Mgr. Anatrella – Iedereen drukt zich klaar uit, ook al stemmen de standpunten niet altijd overeen en gaan zij uit van eerder oppervlakkige analyses, of is er theologisch onbegrip, of worden te snel uitspraken gedaan. De problemen zijn zo ingewikkeld dat de synodevaders analyse-instrumenten nodig hebben. Wij bevinden ons dus in de fase waarin de huidige gezinssituatie geobserveerd wordt. Er dient nog een diagnose gesteld te worden en te zien welke oplossingen kunnen aangebracht worden. De uiteenzettingen van de synodevaders en de gedachtewisselingen die eruit volgen, verlopen vredig, rustig en in een broederlijke sfeer, maar het is waar dat tendensen aan het licht treden die talrijke vragen doen rijzen. Zowel in de Algemene Congregatie als in de gangen tijdens de pauzes verlopen de gesprekken zeer openhartig doch tactvol en fijngevoelig.

Het tussentijds document dat maandag verspreid werd, getuigt van zeer grote openheid, maar verliest de Kerk haar referenties niet?
Mgr. Anatrella – Het voorbereidend document dat de synthese maakt van de werkzaamheden van de eerste week zal onderworpen worden aan besprekingen per taalgroep. Toen het op de Algemene Vergadering werd voorgesteld, werd het hevig bekritiseerd en de synodevaders zijn het er niet eens over. Het is onvoldoende op de Schrift gebaseerd en lijkt een sociologiserend tractaat. De leer van de Kerk en het denken van de synodevaders komt niet tot uiting door de vele onduidelijkheden en inschikkelijkheden in de tekst. Er werd gevraagd de structuur van de tekst te herzien evenals de kwesties van het toelaten van hertrouwde echtgescheidenen tot de sacramenten en homoseksualiteit. Dat men te verstaan geeft dat feitelijk samenleven een mogelijke weg zou zijn naar een leven als koppel (een manier om overspel te aanvaarden, zeiden sommige synodevaders) en dat “homoseksuele personen gaven en hoedanigheden hebben voor de christengemeenschap”, werd te simplistisch bevonden. De tekst laat hier buiten beschouwing dat hier een vorm van seksualiteit ter sprake komt die de Kerk niet kan erkennen en nog minder de aanwezigheid van kinderen in dergelijke situatie. Anders gezegd, men mag de homoseksuele persoon niet verwarren met homoseksualiteit die geen enkele sociale waarde vertegenwoordigt en nog minder een rijkdom is voor de Kerk. Hetzelfde geldt voor ongehuwd samenwonen, ook niet als het voor sommigen uitloopt op een huwelijk. Het is onontbeerlijk eerst over de zin van het christelijk huwelijk en het gezin te spreken, zoals de aanwezige leken op de synode met nadruk getuigden.

Is het waar dat de kardinalen zich tegen de paus verzetten?
Mgr. Anatrella – Er is geen verzet tegen de paus in de zin dat de Heilige Vader slechts luistert, niet spreekt en geen enkel teken geeft van goedkeuring of afkeuring in één of andere zin. Als de Heilige Vader op één bepaald ogenblik de kwestie aanroerde van hertrouwde echtgescheidenen die geen toegang hebben tot de sacramenten, heeft hij evenmin de richting aangewezen die de synode zou moeten volgen. Bij de aanvang van de werkzaamheden heeft hij eenvoudigweg de synodevaders opgeroepen om vrijuit te spreken. Hij blijft dus heel discreet en heel ontvankelijk voor de anderen. Wij kunnen ons tot hem richten gedurende de pauzes, een koffie en broodje met hem eten, hem heel natuurlijk een vraag stellen. Zo is hij bij onze werkzaamheden aanwezig en na alle synodevaders gehoord te hebben en na de gewone Synode in 2015, komt het hem toe een postsynodale Exhortatie over het Gezin voor te bereiden, op te stellen en te publiceren. De eindtekst van deze Synode zal herzien, verbeterd en voorgelegd worden voor stemming door de Vergadering op zaterdag 18 oktober 2014.

Staat de kwestie van hertrouwde echtgescheidenen niet in het middelpunt van de gesprekken?
Mgr. Anatrella – Ja, de kwestie kwam meerdere keren ter sprake maar zij is niet het enige centrale onderwerp van de Synode over het Gezin, want het is vooral een sacramentele kwestie die gaat over het onverbrekelijk verband tussen het sacrament van het huwelijk en dat van de eucharistie. Ook daar herleiden de media, en dikwijls de katholieke media, de Synode alleen tot deze kwestie. Zij wekken verwachtingen die riskeren te ontgoochelen. Wij hebben hier te maken met een conditionering die een slechte dienst bewijst aan de waarheid over de betekenis van het huwelijk, waarmee de Kerk niet kan knoeien teneinde Christus niet te verraden. In het huwelijkssacrament dat geënt is op het doopsel, is Christus bij het koppel betrokken dat een verbintenis aangaat, Hij komt bij de man en vrouw wonen die zich namens Gods liefde aan elkaar geven; een liefde die de echtelijke relatie inspireert en tot een duurzame band maakt. Vele katholieken kennen de rijkdom van het huwelijkssacrament niet of verwaarlozen hem wanneer zij crisissen doormaken in hun leven als koppel.

Over welke vragen maken de synodevaders zich zorgen?
Mgr. Anatrella – Het zijn er vele en ze hebben te maken met wat zij vaststellen. Waarom breken koppels soms snel met elkaar en brengen zij hun gezin in gevaar, meer bepaald hun kinderen die tot op zekere hoogte vergeten worden bij echtbreuk? De samenleving wil de consequentie van echtscheiding voor de kinderen niet zien. Voor het kind is de echtscheiding van de ouders dikwijls een ineenstorting die hen uit hun evenwicht brengt en schade berokkent aan hun vertrouwen in hun ouders en in het leven. Echtscheidingen verzwakken ook de gezinnen en het land. Waarom durven jongeren zich niet meer engageren en huwen door elkaar trouw te beloven? Helaas, het getuigenis dat volwassenen geven door ongehuwd samenleven tot en met verstoting, door een zogenaamd “vrije” verbintenis en overspel of door een seksualiteit die verstoord wordt door de angst dat een kind geboren wordt, is geen voorbereiding op het huwelijk. Daarbij komt nog de destructieve invloed van de wetgeving die zich richt tegen het huwelijk, het gezin en het ongeboren kind. Het draagkader dat huwelijk en gezin bevordert, wordt door de wetgever geleidelijk afgebroken door voorwaarden te creëren waardoor mensen zich niet willen engageren. Dat men geboortes maximaal wil beperken, maakt de situatie nog ingewikkelder aangezien de contraceptieve en abortieve mentaliteit het gezin op lange termijn vernietigt. Paulus VI had gelijk door zijn revolutionaire encycliek Humanae Vitae (1968) te publiceren, aan het begin van wat de seksuele revolutie genoemd werd en die vooral heeft bijgedragen tot het opdringen van een infantiele seksualiteit. De toenemende geboortedaling op wereldvlak is onrustwekkend aangezien de vervanging van de generaties, vooral in de westerse wereld, niet meer verzekerd is. Wij zullen weldra volken zijn van bejaarden, door bejaarden bestuurd, behalve in Afrika en Azië. Wat zal er van de jongeren geworden in dit universum dat op zichzelf geplooid is en zonder een toekomst van generaties? De Afrikaanse bisschoppen trekken aan de alarmbel omdat miljarden dollars op hun continent neervallen vanaf wanneer men de genderideologie verkondigt, contraceptie verspreidt, abortus minimaliseert en het huwelijk opeist tussen personen van hetzelfde geslacht.

De Afrikaanse bisschoppen lijken wijs en beslist door hun vraagstelling?
Mgr. Anatrella – Ja, zij halen de westerse landen uit hun spirituele luiheid. Vele Afrikaanse landen weigeren dit arsenaal en veroordelen het. Zij zeggen met rede: “De westerse landen en agentschappen van de UNO willen profiteren van onze miserie en van de beroving van onze rijkdommen om ons te doden”. Daarbij komt de ideologische en politieke wil om het koppel, het huwelijk en het ouderschap te herdefiniëren vanuit de homoseksualiteit die met het echtelijk en gezinsleven niets te zien heeft. De wetgevers scheppen verwarring door in de burgerlijke wet de legitimiteit van de seksuele gerichtheden op te nemen ten koste van de relatie tussen een man en een vrouw die, als enigen, de sociale band en de overdracht verzekeren. Men dient eraan toe te voegen dat werkomstandigheden het gezinsleven niet altijd bevorderen, ook de nieuwe communicatiemiddelen doen dat niet: ieder op zich met zijn televisie, zijn computer, zijn tablet, zijn smartphone en andere … Kortom, men zoekt communicatie maar zonder relatie, te beginnen met zijn gezin. Ook pornografie heeft een weerslag op het gezin en het echtelijk leven: deze verslaving brengt soms echtbreuk mee. Kinderen en adolescenten worden eveneens overweldigd door deze beelden die de zin van de menselijke seksualiteit vervalsen en sterk verstoren. Geweld in de schoot van de gezinnen is eveneens zorgwekkend: verbaal, fysiek en seksueel geweld. Polygamie in sommige streken van de wereld, en successieve polygamie die in de westerse landen na echtscheiding een feit is, draagt niet altijd bij tot de samenhang van het gezinsleven. Ondanks alles dringt monogamie zich in de wereld geleidelijk op, dikwijls om economische redenen. Tenslotte stelt men vast dat werkloosheid, immigratie en oorlog, meer bepaald in het Nabije Oosten, de gezinnen verzwakt, scheidt, zelfs verbreekt terwijl zij samen en verenigd willen blijven.

Zijn er ook kwesties die het gezin in gevaar brengen, zoals haat tegen christenen?
Mgr. Anatrella – Inderdaad, daar waar hoofdzakelijk christelijke gezinnen vervolgd, gefolterd en afgeslacht worden in naam van anti-christelijke ideologieën. Zij die blijven, getuigen van hun geloof en zijn bezorgd om het aan hun kinderen door te geven. Het is in naam van hun christelijk geloof dat zij hun gezin vormen en eraan gehecht zijn en dat zij een land en een natie uitmaken. De secularisatie verzwakt het gezin en probeert de godsdienst, vooral het christendom, de mond te snoeren. De Europese landen leggen haat aan de dag tegenover het christendom door een onbloedige vervolging en pogingen om het door verschillende middelen te elimineren, soms door de passiviteit van de katholieken. Zij worden beschuldigd en zelfs gevraagd te zwijgen. De weerslag daarvan op het gezin is een zware beproeving en is deprimerend. Ten overstaan van al deze en nog vele andere situaties, is er een zekere schaamteloosheid die de Synode wil beperken tot de kwestie van hertrouwde echtgescheidenen. Ik minimaliseer het probleem voor sommigen niet, maar wat echt op het spel staat, ligt elders. Anderzijds merkt men dat vele gezinnen een goed leven leiden en waar volwassenen en kinderen tot ontplooiing komen. Het is waar dat het goede geruisloos verloopt, terwijl het kwaad veel lawaai maakt.

Het werkterrein van het gezin is immens, hoe dan het feit interpreteren dat men de Synode wil beperken tot de kwestie van hertrouwde echtgescheidenen?
Mgr. Anatrella – Het is symptomatisch voor de huidige tijd waarin subjectieve eisen als een recht worden gezien. Men maakt zich geen zorgen over het huwelijk als een onlosmakelijke band, maar ziet het als een “wegwerp-“contract, zoals paus Franciscus zegt. En dit symptoom van “ont-binding” is emblematisch geworden voor de katholieke pers, wat op andere media overslaat. Nochtans men dient verder te kijken dan het symptoom en te weten wat zich bij echtscheiding afspeelt en hoe de opvoeding de jeugd beter kan voorbereiden.

Een ander objectief van de Synode zou zijn hoe men de toegang tot de sacramenten kan mogelijk maken voor personen in bijzondere situaties?
Mgr. Anatrella – Voor de synodevaders is de vraag niet zo massaal als men wil doen geloven. De meerderheid van die personen hebben niet altijd een godsdienstige praktijk, tegengesteld aan anderen die beseffen dat zij noch het sacrament van de verzoening noch dat van de eucharistie kunnen ontvangen en bepaalde pastorale verantwoordelijkheden niet kunnen uitoefenen maar toch alle zondagen deelnemen aan de Mis in hun parochie. Op het moment van de communie presenteren zij zich voor de priester en vragen zijn zegen door hun armen op de borst te kruisen. Het teken wordt begrepen en de priester zegent hen door het kruis van Christus op hun voorhoofd te tekenen. Kortom, de eucharistische communie is geen recht en kan niet gegeven worden in gelijke welke omstandigheden.
De andere katholieken zouden zich trouwens meer moeten beseffen of zij al of niet in staat van genade zijn om te communiceren en in het negatieve geval het sacrament van de verzoening vragen. De zin van de eucharistische communie wordt vandaag verlegd: sommigen communiceren niet zozeer Christus maar willen tonen dat zij “hic et nunc” tot de gemeenschap behoren, hetgeen een vorm is van een heidense psychologisering en moralisering van het sacrament. Vandaar dat men onterecht denkt door de Kerk buitengesloten te zijn als men niet sacramenteel mag communiceren. Doch, laten we het herhalen, hertrouwde echtgescheidenen worden door de Kerk noch uitgesloten, noch geëxcommuniceerd. Zij zijn lid van de Kerk, ook al hebben zij geen toegang tot de sacramenten of tot bepaalde pastorale verantwoordelijkheden. Er zijn trouwens veel echtgescheidenen die niet hertrouwen en hun situatie als dusdanig aanvaarden, en ten volle deelnemen aan het sacramentele leven en de pastorale zending van de Kerk.

Zou er niets te doen zijn voor hertrouwde echtgescheidenen in de Kerk?
Mgr. Anatrella – De synodevaders hebben aandacht voor deze vraag en willen hun toewijding voor deze personen tonen zonder de gezinspastoraal tot deze zorgsituatie te beperken. Zij wensen dat eventuele oplossingen gevonden worden die in de logica liggen van de theologie van huwelijk en gezin, en die coherent zijn met het huwelijkssacrament. Zij willen geen kloof die zegt “wij erkennen de onverbreekbaarheid van de huwelijksband maar zouden anderzijds uitzonderingen kunnen maken”. Het gaat hier om een schadelijke redenering die uitmondt in pastoraal knutselwerk. Er is niet enerzijds de leer en anderzijds de pastoraal: er is een interactie tussen de ene en de andere. Anders wordt de uitzondering uiteindelijk wet. Wij lopen het gevaar te herbepleisteren om de wereld te behagen waarbij wij de rijkdom van de christelijke boodschap over het gezin vergeten. Men dient dus de moed te hebben om de dingen gepast bij naam te noemen en niet ten koste van alles iets “positief” te vinden waar het niet te vinden is. Vroom optimisme is nog geen hoop.
De synodevaders wensen dat men de voorrang geeft aan de middelen van de Kerk hetzij om een huwelijk door een kerkelijke rechtbank nietig te verklaren (in de zin dat er nooit een juridische band tussen de personen bestaan heeft), hetzij om het door een pauselijk decreet te ontbinden (wanneer één van de echtgenoten van een andere godsdienstige belijdenis is en de echtgenoot/echtgenote belet zijn/haar geloof te belijden en hun kinderen christelijk op te voeden). Benedictus XVI erkende dit reeds en paus Franciscus heeft het eveneens benadrukt, namelijk dat er personen zijn die een ongeldig huwelijk sluiten. Zij zijn getrouwd, al waren zij onrijp, terwijl anderen niet goed wisten wat zij deden ofwel niet in het reine waren met hun persoonlijke motieven of over de kwaliteit van de persoon met wie hij/zij zich verbonden heeft; anderen waren zich ervan bewust dat zij de vereisten van het christelijk huwelijk niet zouden respecteren. De Kerk beschikt reeds over procedures om deze kwestie te behandelen. De synodevaders hebben ze willen vereenvoudigen, maar ook daar manen sommigen aan tot voorzichtigheid en te zorgen voor een objectivering van de situaties, meer bepaald door behoud van het dubbele vonnis door middel van collegiaal onderzoek en oordeel(eerste en tweede instantie). Maar het is waar dat de procedure tot nietigverklaring in bepaalde situaties zou kunnen vereenvoudigd worden. Een groep van door de paus benoemde kenners van kerkelijk recht bestuderen de kwestie. Naast deze unieke gevallen, heeft de Kerk niet de macht een huwelijk dat geldig gesloten werd, te ontbinden. Er zullen dus altijd problematische situaties blijven waarbij die personen pastoraal dienen begeleid te worden. Zij dienen daarbij eerder vooruitgang en bekering aan de dag te leggen dan zich een “slachtoffer” van de Kerk te voelen of zich zo te noemen omdat de Kerk hun de sacramenten niet verleent. Men dient zich de vraag te stellen wie is het slachtoffer van wie?

In het voorbereidend onderzoek op de Synode werden meerdere problemen gesignaleerd, meer bepaald over de betekenis van het huwelijk: wat kan daaraan gedaan worden?
Mgr. Anatrella – Ja, er bestaat een grote miskenning van het huwelijk. Men vergeet dat zijn betekenis, onder de invloed van het christendom, te beginnen bij het doopsel en het huwelijksverbond van Christus met de Kerk, vanaf de vierde eeuw positief geëvolueerd is naar een vrije keuze van de echtgenoten (de Kerk was tegen gedwongen huwelijken), gefundeerd op de liefde van God en gesloten in trouw en verantwoordelijkheid voor de kinderen. Men heeft tevens een miskenning vastgesteld van het sacrament van het huwelijk. Dient men er eens te meer aan te herinneren dat de Kerk betrokken is in een huwelijksverbond met Christus? Daarom is zij het sacrament van Christus van waaruit alle sacramenten gegeven worden, meer bepaald dat van het huwelijk, dat onverbreekbaar is, zoals trouwens ook de band tussen Christus en de Kerk onverbreekbaar is. Catechese en homilieën moeten deze dimensie behandelen en de leken die op de Synode aanwezig zijn, hebben er de nadruk op gelegd dat priesters over deze kwesties nog terughoudend zijn.
Bovendien nestelen te veel mensen zich in de huidige mentaliteit door bij de geringste moeilijkheid uit elkaar te gaan. Waarom? Ongetwijfeld omdat koppels vandaag meer ontstaan op grond van gevoelens – die per definitie veranderlijk en onstabiel zijn – dan op grond van liefde die blijk geeft van een vrije en bewuste beslissing. Zijn leven op huwelijksliefde bouwen die haar oorsprong heeft in de Trinitaire liefde, is iets anders dan zich door gevoelens laten dragen die, wanneer ze niet in deze liefde geïntegreerd zijn, wegkwijnen bij gebrek aan voedsel. Het zijn juist de koppels die op gevoelens voortgaan, die het risico lopen de werkelijkheid niet aan te kunnen. Trouwens, de statistieken bewijzen dat de categorie van ongehuwd samenwonenden het meest uit elkaar gaat.
Ten overstaan van al die vragen, dient eens te meer herinnerd te worden aan wat Familiaris consortio reeds zei: de catechese moet leren wat het huwelijk en het huwelijkssacrament zijn, zij moet een betere voorbereiding op het huwelijk waarborgen die ook langer duurt en in dat kader een catechumenaat aanbieden op het christelijk geloof en de betekenis van het christelijk huwelijk. Het is nodig dat koppels en gezinnen regelmatig begeleid worden: zij zijn de eerste plaats voor de Nieuwe Evangelisatie.

Men spreek ook over een boetetijd voor hertrouwde echtgescheidenen wat daarna zou kunnen leiden tot toelating tot de sacramenten …
Mgr. Anatrella – Deze idee werd door enkele synodevaders geopperd en blijft tijdens de trefpunten van deze week nog te bespreken. Zonder ze hier te moeten uitdiepen, kunnen twee theologische visies ontleed en gesitueerd worden zodat men bepaalde stellingnamen beter kan begrijpen. In heel wat gevallen zijn de theologische redenen verward. Andere synodevaders denken dat het wijzer is al de middelen aan te wenden waarover de Kerk reeds beschikt en waarvan onvoldoende gebruik werd gemaakt. Wat is het probleem? Hertrouwde echtgescheidenen zijn in zekere zin en in de eerste plaats niet in fout, ook al zijn ze in zonde. Zij bevinden zich vooral in een ontologische tegenstrijdigheid met het sacrament van het huwelijk dat in hen gegrift staat. De meeste synodevaders denken dat het probleem van de onverbrekelijkheid, waar alle sacramenten mee te maken hebben, hier in geen geval omzeild kan worden.
Er dienen dus oplossingen gevonden te worden (voor zover er oplossingen zijn) binnen de logica van wat de Kerk in termen van barmhartigheid kan doen. Tot hoever kan zij gaan? Dat is de vraag die op deze synode en die van 2015 dient besproken te worden. Daarna zal het aan de paus zijn om de Kerk de pistes aan te wijzen die moeten gevolgd worden.

Heeft de synode gesproken over een “zegen” voor homoseksuele “huwelijken”?
Mgr. Anatrella – De synodevaders hebben er vanuit deze hoek niet over gesproken en de voorbereidende tekst weerspiegelt hun denken hierover helemaal niet. Er werd aan herinnerd dat men een vergissing begaat door een koppel van een man en een vrouw op het zelfde niveau te plaatsen als een duo van personen van hetzelfde geslacht. Deze laatsten staan niet in de logica van de liefde en van het echtelijk leven en het gezinsleven. Men kan dus in geen geval dit type van relatie “zegenen”, noch deze vorm van seksualiteit erkennen, en nog minder pastorale verantwoordelijkheden toevertrouwen in het kader van deze levenswijze. Aanvaarding en begeleiding van enkelingen zijn daarentegen steeds te verkiezen, maar niet van een duo (het homoseksuele koppel bestaat niet), ook niet in het kader van verenigingen die zich soms voordoen als “katholiek” terwijl zij een discours en levenswijze promoveren in tegenstrijd met de leer van de Kerk. Zij sporen de Kerk meer neutrale woorden te gebruiken inzake homoseksualiteit en de Catechismus in die zin te herschrijven. Het is dezelfde strategie – die in de burgerlijke samenleving werd toegepast toen men het burgerrecht heeft herschreven – die men nu op de Kerk wil toepassen. Laat ons over dit nieuwe terrorisme van de taal gewaarschuwd zijn en waakzaam; het wil de woorden zo veranderen dat ze niet meer verwijzen naar wat ze inhouden. Zo ontstaat een ernstig epistemologisch probleem, een virus in de intelligentie, dat belet in waarheid te denken. Een manier om de problematiek te verzachten.
Met andere woorden, personen die aangetrokken zijn door hetzelfde en het gelijkende (geslacht, nvdr), dienen zoals alle christenen, hun leven te leiden en te aanvaarden in overeenstemming met de vereisten van hun doopsel. Het is in die zin dat paus Franciscus gezegd heeft: Als een homoseksuele persoon de Heer zoekt, wie ben ik om haar te oordelen? Dat wil zeggen, indien die persoon trouw is aan zijn geloof en aan de morele consequenties ervan, vermijdt hij situaties en gedragingen die tegengesteld zijn aan het christenleven, en in dat geval ben ik in Gods oog geen rechter over zijn leven. Om als christen te leven, zijn wij allen geroepen ons te bekeren. Dat is de weg van de heiligheid die put aan de bronnen van het doopsel.

Lopen de synodevaders het risico geconditioneerd te worden door hun omgeving, door modeclichés, om rekening te houden met eisen die het debat kunnen verdraaien?
Mgr. Anatrella – Er wordt van verschillende kanten druk uitgeoefend op de synodevaders om problematische levenswijzen te waarborgen. Soms riskeert die druk zelfs afhankelijk te zijn van wat in de huidige samenleving politiek correct is. Kortom, het is alsof men aan de Kerk de onstabiele modellen wil opdringen die men in de wereld aantreft aangaande het leven van koppels maar die het gezin verzwakken, evenals de ongebreidelde seksualiteit die helemaal geen teken is van vervulling. De synodevaders steunen op de christelijke visie op het gezin en huldigen een meer altruïstisch perspectief gefundeerd op de liefde van God, en een perspectief dat de ontplooiing bevordert door de weg van de trouw te nemen tussen een man en een vrouw wiens verbintenis verzekerd wordt door het huwelijk. Zij zijn de enigen om een onverbrekelijke huwelijks- en gezinsband te scheppen, terwijl onder andere de civiele wetgeving zeer betwistbaar is en niets anders doet dan deze band losmaken.
De ware revolutie die de Kerk voorstelt, is niet de geldigverklaring van allerlei situaties, wat een verkeerde pastorale begeleiding zou zijn en een “capitulatie tegenover de gedragingen en ideeën van de huidige wereld”, zei een bisschop, maar de gezinnen die coherent leven valoriseren, personen in moeilijkheden steunen, in de sacramentenpastoraal rekening houden met hertrouwde echtgescheidenen teneinde hun spirituele weg te zuiveren en te preciseren, oproepen tot een betere kennis van het gezin is en tijd besteden aan de opvoeding van de jongeren wiens begrip van seksualiteit, liefde en huwelijksband soms aangetast is. Het komt de Kerk ook toe de mannen en vrouwen te bemoedigen die zich in een huwelijk geëngageerd hebben en trouw zijn. Tenslotte zijn zij het die de ware betekenis van het gezin en de zekerheid waaraan de samenleving nood heeft, verzekeren. De Kerk heeft iets anders aan te bieden dan zich terug te trekken in een lofzang op de menselijke zwakheid, anders loopt zij het risico deel te nemen aan het huidige bederf.

Vertaling Maranatha-gemeenschap

Initiatief van P. Guy Borreman S.J.